कविता

आनंदी
दोन लेकींच्या पाठीवर,
हवा होता लेक,
वंशाला दिवा, म्हातारपणाची काठी,
आणि हो... मोक्षप्राप्तीसाठी.
तिसऱ्या लेकीच्या जन्माने,
मन झाले चिंतातूर.
पण... तिच्या गोड अस्तित्वाने,
चिंता गेल्या साऱ्या दूर.
नावाप्रमाणे `आनंदीने`,
घरभर चांदणं शिंपलं.
प्रत्येकाचं मन तिनं,
मनापासून जपलं.
बुद्धिवंत, कीर्तिवंत, गुणवंत विशेषणे
तिलाही प्राप्त झाली,
मुलगी असूनही,
वंशाचा दिवाच की हो झाली.
संध्याछायेने भयभीत,
आम्ही मुळीच होत नाही.
मोक्षप्राप्तीचा विचारसुद्धा,
मनी येत नाही.
आभाराचे अर्घ्य आता,
द्यायचेच त्या देवाला
पुढील सात जन्मासाठी,
मागायचंय `आनंदी'ला.
पुढील सात जन्मासाठी
मागायचंय `आनंदी'ला.

प्रा. सुनेत्रा टिल्लू
१, मल्लिका, कुमुदनगर,बँक ऑफ बरोडा सोसायटी,
एस. व्ही. रोड, गोरेगाव (प.) मुुंबई ४०० १०४

गरज
मी बोलले नाही कधी
पण,
मला आवडत नव्हत्या
तुझ्या बऱ्याचशा गोष्टी
मी फरशी पुसल्यावर
बूट घालून तुझं घरभर वावरणं
धुतलेले स्वच्छ टॉवेल
अंगाला गुंडाळणं
मन लावून
स्वयंपाक केलेला असताना
बाहेर खाऊन येणं
मी एखादी सिरीयल बघताना
मुद्दाम सतत चॅनल बदलणं
झोपेत घोरणं
सोफ्यावर आडवं पडून
तास न् तास पेपर वाचणं
मोठमोठ्यानं फोनवर बोलणं
यादी वाढतच जाईल ही अशी
पण मी बोलले नाही कधीच
अन् आता
पंधरा वर्षं तुझी सावली म्हणून वावरल्यानंतर
तू म्हणतोस
मला आवडत नाहीस तू...
सतत तुझी किरकिर
अन् बिछान्यात तू केवढी थंड
बधीर मनावर
उमटलाच एक ओरखडा
कळलं
गरज संपलीय तुझी...

प्रा. संध्या रंगारी
नारायणराव वाघमारे महाविद्यालय,
आखाडा बाळापूर, ता. कळमनुरी,
जि. हिंगोली

या अनोख्या वळणावर
वाटलं होतं मी तर एकटीच निघालेय
माझा स्वत:चा रस्ता आखून घेत
पण अचानक एका अनोख्या वळणावर
तू भेटलीस...
मैत्रीणच मिळाली सोबतीला...
तुझ्या चिमुकल्या हाताच्या आधाराने चालता चालता
कधी तुला माझ्या वेगाबरोबर खेचता खेचता,
कधी तुला रस्त्यावरच्या गमती दाखवता दाखवता,
हळूहळू लक्षात येत गेलं की
आपले रस्ते आता निराळे व्हायला लागलेत...
माझा रस्ता उतरणीचा
तुझा रस्ता उभारीचा
या अनोख्या वळणावर...
उमेदीने नव्या रस्त्यावर चालणाऱ्या
तुझ्या आकृतीकडे मी कौतुकाने पाहतेय...
कधीकाळी अशाच उत्साहाने
एक रस्ता चढून पार केला होता मीही...
म्हणूनच या अनोख्या वळणावर...
आज माझ्यासमोर एक प्रश्न उभा...
तुझ्या नव्या रस्त्यावरचे खाचखळगे, अवघड वळणं;
सारं काही एकदा बोट धरून दाखवून द्यावं का तुला?
की
प्रत्येकीला आपला रस्ता आपणच
आखून घ्यावा लागतो हे उमजून
स्वत:चा रस्ता आखून घेत
पुन्हा निघावं एकटीनेच???

वंदना खरे, मुंबई

शल्य
घडीभराची सवड न देता
हाताचं यंत्र सुरू होतं तेव्हा
कळायचंही नाही रे बाळा
उगवायचं केव्हा नि मावळायचं केव्हा
`कडेवर घे ना' म्हणत
हात करायचास तू पुढे
`कडमडू नको मधेमधे'
मी ओरडायची `हो तिकडे'
तुझी अंघोळ, तुझं आवरणं
तुझ्यासाठी धावपळ, तुझ्यासाठी रांधणं
डोळे घड्याळावर, डोक्यात मस्टर फडफडणं
आख्ख्या आईपणाला वास्तवाशी बांधणं
तू यायचास चित्र घेऊन
बघ सूर्य रंगवला, पक्षी काढले
ही बघ होडी, या जिंकलेल्या गोट्या
काल दोन पतंगसुद्धा काटले
`ऐक ना गंमत' मान वळवायचास
चिमुकल्या हाताने
`नंतर बघते रे, मला वेळ नाही'
माझं खेकसणं वैतागाने
तुझी लुडबूड तुझी बडबड
तुझे मित्र तुझ्या बाई
तुझ्या प्रत्येक जमतीत
तुला हवी होती आई
काळ भरभर सरकला पिल्ल्या,
झालायस आता ताडमाड
तुझं जग बदललं
माझा सूर्य ढगाआड
आज माझे हात रिकामे
दिवस संपता संपत नाही
कानामना तहान तहान
ऐकण्यासाठी फक्त `आई'
वाटतं खेचून आणावं
तुझं निरागस बाल्य
चित्र रंगवावीत होडी सोडावी
भरून काढावीत शल्यं
पोचेल का रे माझी तडफड माझी साद, माझी खंत?
तुझ्या उज्ज्वल उद्यासाठी, `आई' थांबली `उंबऱ्यापर्यंत'?

वैशाली पंडित,
भवानी निवास, देऊळवाडा,
जि. सिंधूदुर्ग, मालवण ४१६६०६

उंबरठा
फाटकावरचे मोर नाचतात थुईथुई,
पुन्हा पुन्हा काळा मेघ तरंगत घरा येई
डोळयांचं आभाळ धो-धो बरसून जाई
घरभर पसरत पुराचं पाणीच पाणी होई
गळयापर्यंत पाणी तरी घर सोडवत नाई
घराबाहेर पडताना उंबरठाच आडवा येई
विश्राम प्रामाणिक
१८, `श्रीविश्व', छत्रपती कॉलनी,
जुना जालना, जालना ४३१ २१३